Kooperatiflerde Dış Denetim Yönetmeliği (2022)
1 Şubat 2022 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan Kooperatif ve Üst Kuruluşlarının Denetimine Dair Yönetmelik; belirli ölçekteki kooperatiflerin bağımsız dış denetime tabi tutulmasını düzenler. Dış denetim, ortakların mali güvenliğini güçlendiren önemli bir kurumsal denetim katmanıdır.
Dış denetimin konusu
Dış denetimde; finansal tabloların 1163, 6102 ve 213 sayılı Kanunlar ile ilgili mevzuata uygun hazırlanıp hazırlanmadığı, gelir ve gider belgelerinin uygunluğu ile hesapların defter, kayıt ve belgelerle uyumu incelenir.
Böylece denetim, yalnızca rakamsal doğruluğu değil; kayıt düzeninin ve belge dayanağının mevzuata uygunluğunu da kapsar.
Hangi kooperatifler dış denetime tabidir?
Tarım satış, tarım kredi, esnaf ve sanatkârlar kredi ve kefalet ile pancar ekicileri kooperatifleri herhangi bir kriter aranmaksızın dış denetime tabidir.
Bunun yanında; yapı ruhsatı alınmış ve ortak sayısı 100'den fazla olan yapı, turizm geliştirme ve gayrimenkul işletme kooperatifleri; ardı ardına iki yıl 30 milyon TL satış hasılatını geçen kooperatifler ile 2.000'den fazla ortağı bulunan kooperatifler de dış denetim kapsamındadır.
Mia Park Ocean açısından anlamı
S.S. Yahya Kaptan Birlik Yapı Kooperatifi bir yapı kooperatifidir. Yönetmelik, yapı ruhsatı alınmış ve ortak sayısı 100'den fazla olan yapı kooperatiflerini dış denetim kapsamına aldığından, bu eşik çok ortaklı yapı projeleri için doğrudan önem taşır.
Dış denetim, ortakların yatırımının bağımsız gözle incelenmesini sağlayarak proje güven çerçevesini güçlendirir.
Denetimi kimler yapabilir?
Dış denetim; 3568 sayılı Kanuna tabi meslek mensupları, bağımsız denetçiler ve ilgili Bakanlıkça yetkilendirilen Merkez Birlikleri tarafından yapılabilir.
Bağımsız denetçiler hariç olmak üzere dış denetçilere, Bakanlık veya görevlendirdiği kuruluşlarca 5 yıl geçerli olacak bir eğitim verilir.
Denetçinin seçimi ve görev süresi
Dış denetçi, kuruluşta anasözleşmeyle; sonraki dönemlerde ise genel kurul kararıyla seçilir. Bir denetçi en fazla 4 hesap dönemi için görev yapabilir.
Raporlama süresi
Dış denetim raporu, hesap dönemi sonundan itibaren en geç 3 ay içinde hazırlanarak yönetim kuruluna teslim edilir. Yönetim kurulu, raporu genel kuruldan en az 15 gün önce ortakların incelemesine hazır bulundurur ve KOOPBİS'e yükler.
Bu süreç, ortakların denetim sonuçlarını genel kurulda bilinçli biçimde değerlendirmesine imkân tanır.
Resmî kaynak ve bilgilendirme
Yönetmeliğin tam metni 1 Şubat 2022 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanmıştır: https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2022/02/20220201-1.htm
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; güncel mevzuat ve kooperatif anasözleşmesi esastır.
Uygulama Kontrol Listesi
- Projenin dış denetim eşiklerine girip girmediğini her yıl değerlendirin.
- Dış denetçiyi genel kurul kararıyla ve en fazla 4 hesap dönemi için seçin.
- Denetim raporunu hesap dönemi sonundan itibaren 3 ay içinde alın.
- Raporu genel kuruldan 15 gün önce ortaklara açın ve KOOPBİS'e yükleyin.
Mia Park Ocean uygulaması (proje politikası olarak öngörülmektedir): Bu konuya ilişkin süreç, belge veya karar üye portalında erişilebilir olacak; sorumlu birim, işlem süresi ve itiraz yöntemi açıkça belirtilecektir. Nihai uygulama, anasözleşme ve genel kurul kararlarıyla kesinleşir.
